Over de collectie

1382: De Sint-Lucasgilde

Voor de basis van de huidige museumcollectie moeten we enkele eeuwen terug in de tijd. Naar het einde van de 14de eeuw, toen de Sint-Lucasgilde het levenslicht zag. In die gilde verenigden de Antwerpse schilders zich. Naast een patroonheilige - Sint-Lucas, die als eerste een afbeelding van Maria maakte -; hadden ze ook een eigen vergader- en feestlokaal, de 'schilderskamer'Het spreekt voor zich dat ze die ruimte decoreerden met schilderijen van gildeleden. In 1614 schonk Peter Paul Rubens De Heilige familie met papegaai. Dat kunstwerk kan je ook vandaag nog bewonderen in de Rubenszaal van het museum.

1663: Gilde wordt Academie

Het was de schilder David Teniers de Jonge die vanuit de Sint-Lucasgilde een Academie oprichtte. In de Antwerpse handelsbeurs kreeg die Academie ruimte voor een leslokaal en een nieuwe schilderskamer. Opnieuw zorgden de kunstenaars zelf voor de decoratie. Zo waren de plafondschilderingen van de hand van Jacob Jordaens en Theodoor Boeyermans. In die tijd diende de kunst van de schilderkamer als studiemateriaal voor kunstenaars in wording. In 1773 hield de Sint-Lucasgilde op met bestaan. De werken uit de schilderskamer van de gilde werden eigendom van de Academie. Naast werk van Rubens bezat die intussen ook kunst van Abraham Grapheus, Cornelius de Vos en Jordaens.

1794: Franse kunstroof

Toen de Fransen over onze contreien heersten (1794-1796), brachten ze tal van kunstwerken uit de Antwerpse schilderskamer, het stadhuis, de kerken en de kloosters over naar Parijs. Naar het Musée Central, dat in die tijd was ondergebracht in de gebouwen van het Louvre. Bij de terugeer van de werken in 1815 belandden 26 schilderijen, vooral werken van Rubens, in het museum van de Academie. Zowel museum als Academie waren intussen naar het oude klooster van de minderbroeders in de Mutsaertstraat verhuisd. De verzameling 16de- en 17de-eeuwse kunst kreeg hoe langer hoe meer vorm.

Lees verder: Hollandse gulheid