1864: Artibus Patriae
De Antwerpse museumcollectie verrijken, dat was het doel van 'Artibus Patriae'. De leden van die vereniging behoorden tot kunstminnende families en waren vooral geïnteresseerd in oude schilderkunst. Maar ze hadden ook oog voor het moderne nationale erfgoed en schonken het museum werk van Henri De Braekeleer, Nicaise De Keyser en Xavier Mellery. Dankzij 'Artibus Patriae' kreeg het museum van de Academie er ongeveer 250 nieuwe aanwinsten bij. Met de uitbreiding van de collectie groeide ook het plaatsgebrek. In de zomer van 1873 bracht een grote brand vlakbij de Academie het museum in gevaar. Dat was de aanzet voor de overheid om een nieuw onderdak te vinden voor de intussen befaamde collectie.
1873: Salonsaankoop
Eind 19de eeuw besloot de Academie schilderijen, tekeningen en beelden aan te kopen op de driejaarlijkse salons die werden georganiseerd door de 'Koninklijke Maatschappij tot Aanmoediging der Schone Kunsten'. De aankopen gebeurden met toelagen van de stad en de staat en hadden een sterk nationaal karakter. In de jaren 20 van de vorige eeuw kwam er sleet op deze formule. Maar intussen hadden de salons voor heel wat nieuwe aanwinsten gezorgd. Een mooi voorbeeld is Pierre de Wissant (zie afbeelding), een werk van de grote Franse beeldhouwer Auguste Rodin. In 1903 was er een plaasteren exemplaar te zien op het Salon in Brussel. Het museum toonde interesse in een bronzen variant die het in 1908 aan zijn collectie kon toevoegen.
1884-1890: Nieuwe kunsttempel op het Zuid
De nood aan meer museumruimte werd te groot. Daarom besloot de stad Antwerpen een nieuw museum te bouwen op het terrein van het gesloopte Zuiderkasteel. Die Spaanse vesting was nog gebouwd op bevel van hertog Alva in 1573. In 1877 schreef het stadsbestuur een wedstrijd uit onder Belgische architecten. Zes inzendingen werden bekroond. Maar ze waren stuk voor stuk te duur. Twee jaar later organiseerde de stad een nieuwe wedstrijd. Enkel de zes finalisten van de vorige wedstrijd konden meedingen. Het was Jan Jacob Winders die won. De tweede plaats ging naar Frans Van Dijk. Zij zouden hun ontwerpen verwerken tot één plan dat in 1890 resulteerde in een nieuw museumgebouw.
| Ga terug: Artibus Patriae | Lees verder: Kunst van heden |
