Peter Paul Rubens
Siegen 1577 - Antwerpen 1640
olieverf op paneel
119 x 98 cm
Inventarisnummer 706
De Antwerpse stadssecretaris
Jan Gaspard Gevartius, of Gevaerts, zit in een armstoel aan een schrijftafel. Met
een ganzenveer schrijft hij in een manuscript. Heel even onderbreekt hij zijn werk. Zijn zwarte
baardje contrasteert scherp met de witte gesteven plooikraag rond zijn hals. Twee fijne witte
mouwen lijnen zijn handen sierlijk af. Op de tafel staat een borstbeeld van de Romeinse keizer
Marcus Aurelius. Een man die Gevartius zo inspireerde dat hij er een niet
gepubliceerd werk over schreef. In de beperkte ruimte rondom de secretaris kan de kijker enkele
boeken ontwaren die op zijn beroep en interesses duiden.
In een periode van grote schilderijenreeksen en kleurrijke altaarstukken schilderde
Peter Paul Rubens dit mooie portret van Gevartius. Vermoedelijk gebeurde dat in
opdracht van die laatste. De twee waren goed bevriend. Wanneer Rubens voor zijn diplomatieke
opdrachten in het buitenland verbleef, vertrouwde hij de opvoeding van zijn oudste zoon Albert aan
Gevartius toe.
Wie was eerst?
De Antwerpse kunstenaar Cornelis de Vos maakte een gelijkaardig portret van Gevartius’ vader. Beide schilderijen horen ongetwijfeld samen. Blijft natuurlijk de vraag welk werk eerst het levenslicht zag. Was het De Vos die een tegenhanger van Rubens’ portret maakte of nam Rubens de ietwat archaïsche stijl van De Vos over?
