Gerard David
Oudewater? – Brugge 1523
olieverf op paneel
81 x 99 cm
Inventarisnummer 47
In 1484 vestigde
Gerard David zich in Brugge. Hij werd er, net als
Jan van Eyck en
Hans Memling voor hem, een vooraanstaand kunstenaar. David evolueerde mee met zijn
tijd. Hij schilderde niet enkel voor grote instellingen of adellijke lieden. Hij ging op zoek naar
nieuwe klanten en verkocht zijn schilderijen op de vrije markt. Om tegemoet te komen aan de wensen
van zijn publiek schilderde David talrijke Madonnataferelen op een handig formaat. Net als
Rust tijdens de vlucht naar Egypte pasten ze in om het even welk huis of interieur.
In een rotsachtig landschap aan de rand van een bos zitten Maria en Jezus. Verderop ligt
Jozef te rusten en staat de ezel te grazen. Maria is haar zoon aan het voeden. Het idee dat ook
Jezus aangewezen was op moedermelk toont zijn menselijke kant. Hij is zo goed als naakt. Daardoor
kan iedereen zien dat hij ook maar een gewoon jongetje was. Een grote steun voor al wie in zijn
voetspoor treedt.
Beboste woestijn
Het dichte bos rechts is een metafoor voor Gods heerschappij over alles wat leeft. Het is ook een plek waar mensen zich kunnen afzonderen, mediteren en met God in contact kunnen treden. Het bos is immers een plek waar kluizenaars zich vestigen en kloostergemeenschappen zich terugtrekken. Kortom, een noordelijke versie van de Bijbelse woestijn.
