Deze website draagt het AnySurferlabel, een Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites.

Meer informatie vindt u op www.anysurfer.be.

Beeldend kunstenaars in België en hun bijdrage tot de wandtapijtkunst na 1945

print

Datum: 07/12/2014
Start/einduur 11.00 - 12.00

In haar lezing gaat Elsje Janssen, wetenschappelijk directeur Collecties van het KMSKA, dieper in op het belang wandtapijten naar ontwerpen van 20ste eeuwse kunstenaars.

DEZE LEZING IS INTUSSEN VOLZET.

Michel Seuphor, San Giocco Maggiore, KMSKA

Michel Seuphor, San Giocco Maggiore, KMSKA - Dit werk uit de collectie van het KMSKA diende als ontwerp voor een tapijt in 1956.

Vlaanderen heeft van de 15de tot de 19de eeuw aan de top gestaan als producent van wandtapijten. Vlaamse wevers liggen her en der in Europa aan de basis van de verspreiding van de wandtapijtkunst. Belangrijke kunstenaars zoals Bernard van Orley, Peter Paul Rubens en Jacob Jordaens maakten ontwerpen voor reeksen die meermaals werden geweven en die ondertussen over heel de wereld in musea en kastelen te bewonderen zijn. Het is minder bekend dat in de 20ste eeuw zowel de Belgische Staat als een aantal onafhankelijke kunstenaars de wandtapijtkunst nieuw leven inbliezen. Zij legden zich als kartonontwerpers toe op deze monumentale kunsttak. Daarnaast hebben ook een aantal kunstenaars, in de eerste plaats schilders, sporadisch wandtapijtontwerpen gemaakt. Meestal gaat het hier om een beperkt aantal van één tot tien wandtapijten. Dit gebeurde in opdracht van officiële instanties. Daarbij werd dan vaak speciaal een ontwerp gemaakt, of op vraag van de manufacturen (zoals Gaspard De Wit en Braquenié in Mechelen en Chaudoir in Brussel). In dat laatste geval werd soms gewoon uit het geschilderd oeuvre een doek gekozen om als wandtapijt te weven. Bij die selectie werd meestal bewust rekening gehouden met de typische kenmerken van de wandtapijtkunst. De beperkingen eigen aan het weven resulteren al dan niet tot een voor de kunstenaar bevredigende omzetting van zijn geschilderd of grafisch werk tot een weefsel in wol en zijde.

Grote namen en nieuwe technieken

In deze lezing kijkt Elsje Janssen naar het belang van de wandtapijten naar ontwerpen van onder meer René Guiette, Anne Bonnet, Michel Seuphor, Kurt Lewy, Jules Lismonde, Octave Landuyt, Zephir Busine, Roger Dudant, Pierre Caille, Gabriël Belgeonne, Jo Delahaut, Narcisse Tordoir, Maurice Wyckaert en Amédée Cortier. Maar ze staat ook stil bij de figuratieve wandtapijten naar bijvoorbeeld Floris Jespers, Rodolphe Strebelle, Gustave Camus, Georges Comhaire, Jean Ransy, André Toussaint en Luc Perot, en de abstracte wandtapijten naar werk van Stanislas Jasinski, René Carcan, Gustave Marchoul, Joseph Lacasse, Réginald Mangon, Pierre Alechinsky, Jean Milo en René Huin. Ook de vele internationale tentoonstellingen met wandtapijten naar werk van deze kunstenaars worden belicht.
Tot slot haalt ze aan hoe vanaf het einde van de 20ste eeuw beeldend kunstenaars hun werk laten uitvoeren in nieuwe textieltechnieken zoals tuften (o.a. Roger Raveel, Pjeroo Roobjee, Fred Bervoets door Atelier Vera Vermeersch in Gent) en computergestuurd industrieel weven (o.a. John Nava, Craigie Horsfield door Flanders Tapestries in Wielsbeke) en hoe deze creaties hun weg vinden naar tentoonstellingen in galerie De Zwarte Panter en het M HKA.

Over de spreker

Portret Elsje Janssen, Foto Jesse WillemsElsje Janssen studeerde Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde in Gent en Sociale en Culturele Antropologie in Leuven. Zij specialiseerde zich in wandtapijten en textiel, volgde een opleiding textielrestauratie aan het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en werkte als textielrestaurator in de historische musea van Stad Antwerpen. In de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel werkte zij vijf jaar als conservator Wandtapijten en Textiel. Terug in Antwerpen had Elsje Janssen de dagelijkse leiding in het Rubenshuis tijdens de renovatie en de bouw van het onthaalpaviljoen en de Van Dyck-tentoonstelling. Vervolgens bouwde zij voor de Stedelijke Musea een overkoepelende dienst Behoud en Beheer uit en werd zij ook conservator van het Stadhuis en van de historische collecties in het Vleeshuis. Daarnaast was zij nauw betrokken bij de bouw van het MAS en was zij de curator van het Kijkdepot aldaar. In 2011 verliet zij deze job om gedurende meer dan drie jaar in het Rijksmuseum in Amsterdam als conservator Textiel te werken. Sinds maart 2014 is Elsje Janssen aangesteld als wetenschappelijk directeur Collecties bij het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. In 2002 doctoreerde Elsje Janssen aan de VUB met een proefschrift over De Wandtapijtkunst in België na 1945. Van 2004 tot 2014 maakte zij deel uit van de Topstukkenraad van de Vlaamse Gemeenschap.

Praktisch

  • Deuren: 10.30 uur, aanvang: 11.00 uur
  • Locatie: Prins Leopold Instituut voor Tropische Geneeskunde, Nationalestraat 155, 2000 Antwerpen
  • Prijs: Gratis (met inschrijving)
  • Deze lezing is intussen volzet. 

Contact

KMSKA
T 32 (0)3 224 95 50

share

Correspondentieadres

Lange Kievitstraat 111-113 bus 100, B-2018 Antwerpen

T +32 (0)3 224 95 50