Alle artikels

Nieuw in de topstukkenlijst: Waterval van Tivoli van Simon Denis

Lees meer
Waterval van Tivili een schilderij van Simon Denis

Onlangs voegde Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon opnieuw een werk uit de KMSKA-collectie toe aan de topstukkenlijst. Het gaat om Waterval van Tivoli van Simon Denis.

Dit schilderij is een voorbereidende studie voor een werk met dezelfde titel. Toch staat het als compositie op zich. Neerschuimend van een steile rots breidt het water zich op het voorplan uit tot een kabbelend riviertje dat af en toe doorbroken wordt door een rotsblok.

Waterval van Tivili een schilderij van Simon Denis
Waterval van Tivoli Simon Denis, 1793, olieverf op doek, 47,3 × 38,8 cm, KMSKA

Op de rugzijde noteert kunstenaar Simon Denis elk detail van het landschap. Dat doet hij om die details later uit te kunnen werken. Verder signeert hij het werk en voorziet hij het van een datum: 1793. Louis Denis, broer van de kunstenaar, schenkt het in 1837 aan het museum.

De natuur, naar waarheid

Wat maakt dit olieverfschilderij zo bijzonder? Het is één van van de mooiste en best bewaarde voorbeelden van een ‘dal vero’-studie uit de 18de eeuw. 'Dal vero' is Italiaans en wil zoveel zeggen als ‘echt’ of ‘naar waarheid’. Denis staat dan ook aan de wieg van een nieuwe visie voor de internationale landschapsschilderkunst. Een visie waarin de ‘studie naar de natuur’ centraal staat.

 

Het innoverende karakter van kunstenaar kan je o.a. ontdekken in zijn gevarieerde lichtspel, zijn levendige toets en de grote nauwgezetheid die hij in zijn details steekt.  

Waterval van Tivoli een schilderij van Simon Denis (detail)
Detail Met grote nauwgezetheid werkt Denis zijn details uit.
Waterval van Tivoli een schilderij van Simon Denis (detail)
Signatuur De kunstenaar signeert en dateert zijn olieverfstudie

Geschilderd door ‘De Schele’

Simon Denis ziet het levenslicht in Antwerpen in 1755. Hij krijgt er de tot de verbeelding sprekende bijnaam ‘De Schele’. Over het waarom van die alias blijven de bronnen vaag. Maar we kunnen ons er iets bij voorstellen. Op 31-jarige leeftijd trekt Denis naar Italië. Hij vestigt zich eerst in Rome en daarna in Napels. Daar wordt hij hofschilder van Joseph Bonaparte, koning van Napels. Een functie die hij tot aan zijn dood in 1806 zal bekleden.  

 

Het is in Italië dat Denis zich specialiseert in het schilderen van bekende landschappen. Zoals deze watervallen van Tivoli, vlakbij Rome.

Topstuk!

De Topstukkenlijst is een lijst met zeldzame en onmisbare cultuurgoederen. Het gaat om stukken die in Vlaanderen bewaard moeten blijven omdat ze een bijzondere archeologische, (cultuur)historische, artistieke of wetenschappelijke betekenis hebben. Het KMSKA bewaart op dit moment 112 van de 777 werken op de Topstukkenlijst.

ONTDEK ALLE TOPSTUKKEN